23 мая Клічаў стаў цэнтрам міжкультурнага дыялогу. Наш горад сабраў мноства сяброў на юбілейны V рэгіянальны фестываль традыцыйных культур малых гарадоў «Кліч над Вольсай»!

Гэты фестываль народнай творчасці, які стаў адной з візітовак Клічаўшчыны, паказаў наколькі важна цаніць і берагчы народную спадчыну, фальклор, звычаі
і традыцыі.

З кожным годам фестываль пашырае геаграфію сваіх удзельнікаў. І сёлета ў ім прымалі ўдзел мноства творчых калектываў з розных рэгіёнаў Беларусі і Расіі. Яшчэ да ўрачыстага адкрыцця фестывалю, на Цэнтральнай плошчы Клічава пачалі работу розныя тэматычныя пляцоўкі. «Клічаў. АRT» – з майстар-класамі па дэкаратыўна-прыкладным мастацтве, выстаўка-продаж вырабаў традыцыйных рамёстваў удзельнікаў фестывалю «Горад майстроў», выстаўка-продаж сувенірнай прадукцыі РЦСАН.

Карысталіся папулярнасцю інтэр­актыўныя пляцоўкі, фотазоны цэнтральнай бібліятэкі і Клічаўскага краязнаўчага музея.
Малеча ад душы весялілася на дзіцячай пляцоўцы з надуўнымі атракцыёнамі, батутамі, электрамабілямі, каталася на поні, увогуле забаў было мноства, і кожнае дзіця знайшло сабе нешта па душы.
Для клічаўлян і гасцей свята быў і шырокі гандаль. Запрашалі да сябе як мноства індывідуальных прадпрымальнікаў, так і Клічаўскае раённае спажывецкае таварыства, дзе ў продажы – ад салодкасцяй да гарачых шашлыкоў у вулічным кафэ.
І вось гучаць фанфары ўрачыстага адкрыцця фестывалю «Кліч над Вольсай»! Клічаў гасцінна вітае гасцей фестывалю – святочнае яркае шэсце творчых дэлегацый яго ўдзельнікаў!

У фестывалі «Кліч над Вольсай-2026» прымаюць удзел творчыя дэлегацыі з Слуцка і Любані Мінскай вобласці, Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці, Гомельскай вобласці, а таксама Прыдняпроўскага краю – з Чавус, Крычава, Глуска, суседняй братняй Расіі – горада Дарагабуж Смаленскай вобласці, і нашы знакамітыя землякі – народны вакальны ансамбль «Крыніца» і Заслужаны аматарскі калектыў Рэспублікі Беларусь народны ансамбль народнай музыкі і песні «Жытніца»! Калейдаскоп унікальных самабытных нацыянальных строяў, цудоўная музыка і мора ўсмешак – сустракаюцца сябры!

На сцэне – сімвал фестывалю Кліч! Адроджаны з легенды, гукам сігнальнага рога Кліч адкрывае фестываль «Кліч над Вольсай»! З кожным годам фестываль пашырае сваю геаграфію і запальвае новые зоркі! На карце фестывалю пазначаюць сябе прадстаўнікі творчых дэлегацый, якія ўпершыню прымаюць у ім удзел. Гледачоў і ўдзельнікаў свята шчыра вітае старшыня раённага Савета дэпутатаў Наталля Грашылава:

– У сённяшніх умовах нацыяльнальная культура набывае ўсё большую моц і значэнне як надзейны гарант захавання ідэнтычнасці і самабытнасці народа, кожнага рэгіёну. Сёння ў нас вялікае свята – у чарговы раз мы праводзім рэгіянальны фестываль традыцыйных культур малых гарадоў «Кліч над Вольсай»! Ён сабраў людзей нераўнадушных, якія шануюць нашы духоўныя славянскія традыцыі, нашу спадчыну, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне. Жадаю фестывалю доўгай і плённай творчай біяграфіі і яркіх адкрыццяў!

Да лепшых пажаданняў фестывалю, яго гасцям, землякам далучаюцца дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, намеснік страшыні Пастаяннай камісіі па міжнародных справах Алег Дзячэнка і настаяцель Благавешчанскага храма г. Клічава пратаіерэй Сергій Андрэеў.

І вось перад гледачамі разгорт­ваецца сапраўдная феерыя народнай музыкі і песні, ажывае сама сівая даўніна, наша спадчына! Ярка і каларытна гучаць галасы артыстаў. Народная творчасць аб’ядноўвае не толькі гарады, але і блізкія душы. У вялікай фестывальнай канцэртнай праграме на галоўнай сцэне свята выступаюць, змяняючы адзін аднаго, удзельнікі фестывалю. Яны ад усёй душы дораць гледачам свае цудоўныя песні, музыку і жар душы!

Прыемны падарунак для ўсіх – выступленне спецыяльнага госця фестывалю – рыцараў «Саюза вольных ратнікаў» з г. Мінска з паказальным выступленнем з элементамі сабельнага бою секцыі гістарычнага мадэліравання і рэканструкцыі.
У гісторыю народнага касцюма запрашаюць «Кросны»! На сцэне – маляўнічае дэфіле ў традыцыйных этнаграфічных касцюмах. Калекцыі беларускіх традыцыйных касцюмаў свайго рэгіёну прадстаўляюць таленты Бешанковіцкай, Слуцкай, Чавускай зямлі, а творчы калектыў з горада Дарагабуж – свой народны касцюм гэтага рэгіёну Расіі.

А затым для ўсіх – народны танец! Гледачы горача вітаюць яркія, агнявыя танцы калектываў. У іх выкананні народна-побытавыя танцы «Падыспань», «Кракавяк». «Полька», «Сербіянка» і шмат іншых, якія здавён любілі танчыць на святах у беларускіх і рускіх паселішчах. А калі грае гармонік, скрыпка і цымбалы, хіба можна стрымацца?! Танчаць усе, і ўдзельнікі фестывалю, і госці, і клічаўляне – юныя і сталыя!

Спадчыну зберагаем і шануем, як найвялікшую каштоўнасць перадаем яе моладзі. Гледачы горада вітаюць выступленне юных артыстаў – узорны фальклорны ансамбль «Купалачка» ДШМ г. Клічава! Калектыў, як і заўсёды, ярка і маляўніча прадстаўляе сваю творчасць, на гэты раз – побытавыя танцы «Верабей» і «Млын»! А пасля – усе ў карагод! Гэта больш, чым танец! Гэта сімвал адзінства і сяброўства! Возьмемся ўсе за рукі ў знак нашых агульных традыцый, культуры, гісторыі і агульных каштоўнасцяў!

Настае ўрачысты момант – цырымонія ўзнагароджання ўдзельнікаў фестывалю. Яна праходзіць ярка і па-добрасуседску, вельмі цёпла і сардэчна. Гэту пачэсную місію выконвае кіраўнік дэпутацкага корпуса раёна Наталля Грашылава. На сцэну адзін за адным запрашаюцца кіраўнікі творчых дэлегацый-удзельнікаў фестывалю. Ім уручаюцца Дыпломы сектара культуры Клічаўскага райвыканкама, падарункі, сувеніры з сімволікай Клічаўскай зямлі. Асаблівыя словы ўдзячнасці гучаць у адрас спонсара сёлетняга фестывалю – Клічаўскай раённай арганізацыі ГА «Беларускі фонд міра».
Фестываль «Кліч над Вольсай» аб’ядноўвае, дапамагае захаваць самабытнасць народнай культуры малых гарадоў.

Сваімі думкамі дзеляцца:

Уладзімір Ваакс, кіраўнік «Жытніцы», ініцыятар і адзін з заснавальнікаў фестывалю «Кліч над Вольсай»:
– Сёлетні фестываль праходзіць ужо ў пяты раз. Радасна, што ён жыве і з кожным годам развіваецца. І перспектыва нашага фестывалю не абмежавана, бо малых гарадоў шмат, і яны могуць стаць яго ўдзельнікамі, прадставіць асаблівасці і ўсю прыгажосць культурнай спадчыны свайго рэгіёну. Я веру, што межы фестывалю будуць толькі пашырацца, што, безумоўна, паспрыяе развіццю міжнароднага супраўніцтва. «Кліч над Вольсай, над ракой прагучаў. Кліч над Вольсай усіх сяброў сабраў», – у гэтых паэтычных радках лейтматыў свята. І яны гучалі на працягу ўсяго фестывалю, аб’яднаўшы ра­зам сяброў – беларусаў і расіян. Наш фестываль душэўны, ён прапагандуе спадчыну, паказвае мясцовыя традыцыі, іх асаблівасці, дае магчымасць майстрам і творчым калектывам абмяняцца вопытам і ідэямі. «Кліч над Вольсай» – ужо культурны брэнд нашай зямлі. Фестываль стварае і падтрымлівае пазітыўны імідж нашага Клічава, утульнага і зялёнага горада, дзе жывуць таленавітыя і шчырыя людзі. Жадаю фестывалю новых яркіх вяршынь!

Вячаслаў Якавенка, майстар народных мастацкіх рамёстваў, г. Крычаў:
– На фестываль «Кліч над Вольсай» наша творчая дэлегацыя Крычаўскага раёна прыехала ўпершыню, але прадстаўніча, вялікім саставам з разнапланавай творчай праграмай. Прыемна, што выступленне ўзорнага ансамблю народнай песні «Вашчылкі» дзіцячай школы мастацтваў г. Крычава знайшло такі вельмі гарачы водгук у гледачоў. Сёння я адкрыў для сябе ваш горад Клічаў, убачыў яго утульным, з добразычлівымі, гасціннымі, таленавітымі людзьмі. Як майстра мяне ўразілі мазаічныя карціны з кавалачкаў граніту на сценах у фае і на падлозе ў вестыбюлі вашага Клічаўскага РДК.
Я член Беларускага саюза майстроў народнай творчасці, народны майстар Беларусі, ужо шмат гадоў займаюся адраджэннем прыдняпроўскай глінянай народнай цацкі-свістулькі. Тут на выстаўцы я і прадставіў свае керамічныя вырабы, пазнаёміўся з майстрамі з розных рэгіёнаў Беларусі і з расійскага Дарагабужа. Уражанні ад фестывалю самыя добрыя. Будзем развіваць творчыя сувязі!

Уладзімір Арлашчанкаў, кіраўнік народнага ан­самбля бытавога танца «Старапляс» г. Дарагабуж Смаленскай вобласці:
– В фестивале «Кліч над Вольсай» мы принимаем участие уже третий раз. Рады, что удаётся сюда приезжать и выступать на этой сцене. Надеемся, в следующий раз привезти с собой и ещё один наш коллектив. С Кличевом нас связывают давние культурные связи, ведь с Владимиром Вааксом мы знакомы уже много лет. Он помог нам открыть белорусские фестивали. Мы уже выступали в Бобруйске, Мио­рах, на Могилёвщине – в Мстиславле, Кричеве. А «Житница» с большим успехом выступала в нашем Дорогобуже, имела самые высокие отзывы. С каждым разом на фестивале «Кліч над Вольсай» мы видим всё большее разнообразие репертуаров и коллективов. В этом году здесь впечатлило то, что в Беларуси живы аутентичные песни, которые звучат так же, как их пели наши бабушки. Белорусский фольклор уникален, богат, и его бережно сохраняют, передают из поколения в поколение. И это очень важно, ведь в современном мире идёт агрессия на нашу культуру, подмена духовных и моральных ценностей. Поэтому народное наследие – это фундамент нашей уникальности. Оно помогает осознать свои корни, защитить самобытность и сохранить историческую память.
Пожелание фестивалю «Кліч над Вольсай» – только продолжать действовать, работать! Пусть наши народные традиции живут и процветают!

Текст и фото: Нина ИЗОХ